بازار ارز ایران در هفته اخیر یکی از ملتهبترین دورههای چندماه اخیر را تجربه کرد؛ از ۴ بهمن تا ۱۰ بهمن ۱۴۰۴، نرخ دلار در بازار آزاد با افزایشهای پیدرپی به سطحهایی رسید که پیشتر کمتر دیده شده بود. در این مدت، دلار آزاد در معاملات روزانه وارد کانال ۱۶۰ هزار تومان شد و در برخی روزها تا حدود ۱۶۵ هزار تومان بالا رفت که نشاندهنده افزایش تقاضا و فشار نقدینگی در بازار است. این جهشهای قیمتی، نگرانیها را درباره آینده قیمت ارز افزایش داده است.
بر اساس دادههای قیمت ارز در بازار آزاد، نوسانات دلار در این هفته بهوضوح افزایشی بوده است. در اوایل هفته، نرخ دلار در اطراف ۱۵۸ هزار و ۴۴۰ تومان معامله میشد، اما در ادامه با افزایش تقاضا و بیثباتیهای اقتصادی، این رقم به حدود ۱۶۱ هزار و ۴۴۰ تومان رسید. در روزهای پایانی هفته نیز خبرها حاکی از عبور دلار از مرز ۱۶۵ هزار تومان بود که رکوردی جدید در بازار آزاد ایران محسوب میشود.
فعالان بازار و صرافان دلیل این افزایش را ترکیبی از افزایش تقاضای سرمایهای، رشد نرخ ارز و کاهش اعتماد به نوسانات آتی بازار میدانند. تحلیلگران اقتصادی نیز معتقدند که این روند افزایشی در شرایطی رخ داده که چشمانداز اقتصادی کشور با چالشهای جدی روبهرو است و سیاستهای پولی و ارزی هنوز نتوانسته اثر قطعی در کنترل قیمتها داشته باشد.
کارشناسان اقتصادی چند عامل کلیدی را در نوسانات بازار دلار موثر میدانند:
فشار تقاضا برای ارز خارجی: با افزایش نیاز به دلار برای واردات و سرمایهگذاری، تقاضا در بازار آزاد فزونی یافته است.
تورم و کاهش ارزش پول ملی: با کاهش ارزش ریال در ماههای اخیر، قدرت خرید داخلی کاهش یافته و دلار به عنوان دارایی امنتر دیده میشود.
عدم ثبات در سیاستهای ارزی: نبود چشمانداز روشن از سیاستهای دولت در حوزه ارز باعث تردید معاملهگران و افزایش نوسانات شده است.
عوامل بینالمللی و منطقهای:تحولات اقتصادی و سیاسی منطقه نیز اثر خود را بر بازار ارز گذاشتهاند، هرچند تاثیر مستقیم آن در بازار ایران پیچیده و چندوجهی است.
در روزهای اخیر تحلیلگران مالی و فعالان بازار هشدار دادهاند که روند افزایشی قیمت دلار ممکن است ادامه یابد، مگر اینکه سیاستهای تثبیتکننده و عملی در بازار ارزی اعمال شود. برخی کارشناسان پیشبینی کردهاند که نوسان نرخ ارز در روزهای آتی نیز ادامه خواهد یافت، بهویژه اگر تقاضا برای دلار همچنان بالا باشد و اقدامات موثری برای افزایش عرضه ارز انجام نگیرد.
در مقابل، برخی اقتصاددانان معتقدند که نشانههایی از تلاش برای مدیریت بازار دیده میشود و اگر منابع ارزی تزریق شود یا فشار تقاضا کاهش یابد، احتمال بازگشت دلار به سطوح پایینتر نیز وجود دارد. اما تا رسیدن به ثبات بلندمدت، بازار همچنان در وضعیتی شکننده باقی خواهد ماند.
تحلیلگران بازار ارز ایران برای روز شنبه ۱۱ بهمن پیشبینیهای متفاوتی ارائه کردهاند، اما در مجموع دیدگاه غالب، ادامه نوسانات با تمایل به ثبات نسبی است.:
احتمال تثبیت در سطوح بالا:بسیاری از تحلیلگران معتقدند که دلار ممکن است در محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۸ هزار تومان نوسان کند، زیرا انتظارات معاملهگران برای افزایش بیشتر قیمت هنوز پابرجاست.
احتمال کاهش جزئی: گروهی از کارشناسان چشمانداز خوشبینانهتری دارند و معتقدند در صورت آرام شدن تقاضا و افزایش عرضه ارز، ممکن است شاهد کاهش یا تثبیت نرخ در سطوح فعلی باشیم.
در مجموع، بازار دلار در کوتاهمدت احتمالا با نوسانات قابل توجهی همراه خواهد بود و معاملهگران باید با احتیاط و توجه به تحولات اقتصادی و سیاسی تصمیمگیری کنند.
